Nhạc Việt đang trên con đường hội nhập, phát triển, không chỉ dung nạp và học hỏi nhiều thể loại âm nhạc khác nhau từ thế giới mà cũng cần có những thể nghiệm, tìm tòi hướng đi mới cho riêng mình. Cú bắt tay giữa ban nhạc rock Unlimited và Dàn nhạc giao hưởng Nhạc viện tp Hồ Chí Minh trong show diễn Unlimited Symphony vào lúc 20h ngày 9/8 tại Nhà thi đấu Nguyễn Du có thể xem là một sự kiện mang tính chất thể nghiệm tại Việt Nam.

Một buổi tập chuẩn bị cho Unlimited Symphony

“Chuyển mình” để kết hợp

Như mọi người vẫn thường biết, Dàn nhạc giao hưởng Nhạc viện tp Hồ Chí Minh là dàn nhạc có tuổi trên 30 năm, thường xuyên biểu diễn những tác phẩm cổ điển nổi tiếng trên thế giới. Không gian thích hợp để đạt hiệu quả tốt nhất cho một Dàn nhạc biểu biễn là tại khán phòng, phòng hòa nhạc đạt tiêu chuẩn. Dàn nhạc giao hưởng khi trình diễn đòi hỏi sự hòa phối tinh tế, từng nhạc cụ vừa có tiếng nói mang âm sắc riêng trong dàn nhạc, lại vừa phải tạo được sự hòa quyện chung trong việc biểu hiện tinh thần của tác phẩm như một chỉnh thể. Và từ trước tới nay, nhắc tới nhạc cổ điển, mọi người vẫn hình dung đó là loại nhạc Hàn lâm, cao cấp, quý phái và khó nghe, khó gần.

Để bức phá chính mình và mang nhạc cổ điển gần hơn với công chúng, có thể nói lần này nhạc cổ điển “hạ mình” “ra khỏi phòng” để biểu diễn trong không gian mới hơn, rộng hơn, tại Nhà thi đấu Nguyễn Du- nơi vốn được cho là không thích hợp để một dàn nhạc giao hưởng biểu diễn. Điều đó cho thấy nhạc cổ điển lần này cố gắng thóat ra khỏi những nguyên tắc gò bó để thử làm mới mình một lần trong cuộc “bắt tay” với nhạc trẻ, cụ thể là nhạc rock.

Còn ban nhạc rock Unlimited-một ban nhạc ít nhiều đã có được những thành công nhất định trong thời gian gần đây với dòng nhạc Rock, một thể loại dành cho không gian mở, cảm xúc tự do và phong cách trình diễn phóng khoáng. Nay rock phải chăng muốn thể hiện đẳng cấp, sự chuyên nghiệp không kém gì nhạc cổ điển nên đã “bắt tay”để cùng sánh vai trong show sắp tới?

Một bên muốn mình gần hơn với công chúng yêu nhạc, còn một bên muốn thể hiện đẳng cấp và khả năng kết hợp của mình với cổ điển. Dù ở góc nhìn nào thì cũng đều đáng khích lệ, sự tìm tòi hướng đi mới (tuy đã quen thuộc với các nước trên thế giới) và dám đầu tư một show tại nhà thi đấu là mạo hiểm nhưng “không thử sao biết”? Trong cuộc chơi này, mỗi dòng nhạc phải tự biết điều chỉnh để hòa mình để làm điều gì đó bất ngờ cho Nhạc Việt.

Những khó khăn

Điều mà hầu như ai cũng quan tâm chính là chất lượng âm thanh, sự hòa quyện âm thanh giữa Dàn nhạc giao hưởng và nhạc rock là rất khó khăn. Chính những nghệ sĩ tham gia biểu diễn cũng tỏ ra băn khoăn và đang tìm cách hoàn thiện dần qua từng buổi tập luyện trước show diễn.

Nghệ sĩ Đỗ Kiên Cường-chỉ huy đêm diễn cho biết: “Điều khó khăn nhất chính là dẫn dắt dàn nhạc giao hưởng và ban nhạc rock. Cần phải xem ban nhạc rock như là một thành phần duy nhất trong dàn nhạc, và tạo ra sự nhịp nhàng cho tất cả các nghệ sĩ biểu diễn”. Và nhóm Unlimited cũng cho biết: “Khi biểu diễn với dàn nhạc giao hưởng, chúng tôi phải liên kết với nhau chặt chẽ hơn. Chúng tôi phải làm sao liên kết tất cả các thành viên trở thành 1. Và cũng phải biết cách tiết chế cảm xúc sao cho mình không bị lạc lõng với dàn nhạc giao hưởng”.

Rõ ràng ngay từ trong bản chất, nhạc cổ điển và rock hay bất cứ thể loại nhạc trẻ nào cũng rất khác nhau, mọi sự kết hợp đều có vẻ như khiên cưỡng. Nhưng không có gì là không làm được, người nghệ sĩ biết sáng tạo, tìm tòi và phát huy khả năng nhạy cảm âm nhạc thì sẽ xóa nhòa được giới hạn giữa các thể loại.

Một điểm khó khăn nữa nằm trong chính tâm lý khán giả! Một show diễn thành công hay không, một thử nghiệm có được công nhận như một sản phẩm âm nhạc mới hay không tùy thuộc khá nhiều vào cách cảm nhận và chia sẻ của khán giả. Với mức đầu tư của mình, với tính chất thể nghiệm cũng như những hứa hẹn bất ngờ từ show diễn mang lại, giá vé cũng là phần cần được cân nhắc trong thời điểm show ế ẩm như hiện nay. Chỉ có 2 loại vé là 180.000đ dành cho ghế ngồi và 200.000đ dành cho chỗ đứng. Vậy sau đêm diễn đầu tiên này, thử nghiệm kết hợp giữa Rock và Cổ điển có mở ra một hình thức kết hợp mới được đón nhận trong đời sống âm nhạc hay không?

Nhìn ngoài cuộc chơi

Thoát ra khỏi câu chuyện của Unlimited Symphony show là cái nhìn về vấn đề xã hội hóa nhạc hàn lâm và nâng cao sự chuyên nghiệp của nhạc trẻ tại Việt Nam. Đây là vấn đề tồn tại trong đời sống âm nhạc, nó cần thiết bởi Nhạc Việt cần phát triển và tự tìm cho mình một vị thế mới trong đời sống tinh thần của xã hội. Có những khó khăn đã tự phơi bày ra trước mắt và có cả những lực cản vẫn còn tiềm ẩn? Và trước hết, vẫn cần sự ủng hộ từ phía khán giả, những đối tượng mà âm nhạc luôn tìm cách chinh phục và cũng chính là những người góp phần nuôi sống âm nhạc trong cơ chế thị trường.

Cú bắt tay lần này giữa “Nhạc Cổ điển” và “Nhạc trẻ” sẽ lật sang trang mới cho cả hai thể loại để khán giả có cái nhìn mới mẻ hơn về âm nhạc, tạo ra xu hướng kết hợp mới hay không? Hay chỉ là một “cú bắt tay mang tính chất hữu nghị” giữa hai dòng nhạc và rồi sẽ sớm “chìm trong quên lãng” như nhiều cuộc thử nghiệm dang dở trước đây?!

K.H